Sáng ngày 16/7/2026, Viện Bảo tồn di tích tổ chức Hội thảo khoa học “Xây dựng quy trình bảo quản, tu bổ và phục chế sắc phong tại di tích”.

Sắc phong là loại hình di sản tư liệu đặc biệt trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Không chỉ là văn bản do nhà vua ban cấp, sắc phong còn là hiện vật thờ tự, vật thiêng gắn với ký ức lịch sử, tín ngưỡng cộng đồng và đời sống nghi lễ tại nhiều đình, đền, miếu, nghè, nhà thờ họ.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, ThS.KTS. Trần Quốc Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích, nhấn mạnh công tác bảo quản, tu bổ và phục chế sắc phong không thể thực hiện giản đơn như xử lý một tài liệu giấy thông thường, mà cần cách tiếp cận liên ngành, trên cơ sở tôn trọng tối đa yếu tố gốc, tính xác thực và giá trị thiêng của hiện vật.

Trong thực tế, nhiều sắc phong được lưu giữ tại di tích đang đối mặt với các nguy cơ xuống cấp như giòn hóa, rách thủng, bong tróc, phai màu, nấm mốc, côn trùng, axit hóa hoặc hư hại do thao tác sử dụng. Bên cạnh đó, hoạt động kiểm kê, lập hồ sơ, đóng gói, lưu giữ, di chuyển, tu bổ hoặc phục chế sắc phong tại nhiều nơi vẫn còn thiếu hướng dẫn thống nhất.

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ cấp Bộ “Xây dựng quy trình bảo quản, tu bổ và phục chế sắc phong tại di tích” do ThS. Điền Thị Hạnh chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2025–2026. Ban Tổ chức đã nhận được 12 tham luận, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ như quản lý di sản tư liệu, khoa học bảo tồn, bảo quản phòng ngừa, tu bổ tài liệu giấy và thực trạng lưu giữ sắc phong tại các địa phương.

Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học tập trung trao đổi về giá trị của sắc phong với tư cách là di sản tư liệu, hiện vật thờ tự, tư liệu Hán Nôm và thành tố cấu thành giá trị di tích; đồng thời đánh giá thực trạng lưu giữ, sử dụng, các dạng hư hỏng điển hình và nguyên nhân xuống cấp của sắc phong tại di tích.

Các tham luận và ý kiến thảo luận là cơ sở quan trọng để nhóm thực hiện đề tài tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm nghiên cứu, gồm: bộ nhận diện dạng hư hỏng điển hình; quy trình bảo quản sắc phong tại di tích; quy trình tu bổ sắc phong hư hại; quy trình phục chế, tạo phiên bản; cùng các kiến nghị về quản lý, số hóa, đào tạo và truyền thông cộng đồng.

Các quy trình kỹ thuật được xây dựng cần bảo đảm tính khoa học, an toàn, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế tại di tích và tôn trọng thực hành tín ngưỡng của cộng đồng đang gìn giữ sắc phong.

Bảo tồn sắc phong vì vậy không chỉ là bảo tồn một loại hình di sản tư liệu quý hiếm, mà còn góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, niềm tin cộng đồng và các giá trị văn hóa gắn với di tích.

Một số hình ảnh tại hội thảo: